Thủy điện vừa và nhỏ và chuyện công hay tội?

Thứ sáu - 03/12/2010 16:50
Thủy điện vừa và nhỏ và chuyện công hay tội?

Thủy điện vừa và nhỏ và chuyện công hay tội?

Không thể phủ nhận việc đầu tư xây dựng các dự án thuỷ điện vừa và nhỏ đã và sẽ góp phần gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp và ngân sách cho các địa phương có dự án; tạo thêm nhiều việc làm cho lao động địa phương. Tuy nhiên, thời gian gần đây, việc phát triển quá “nóng” các dự án thuỷ điện vừa và nhỏ đang dấy lên sự lo ngại trước nguy cơ phá vỡ quy hoạch và gây ra những thiệt hại nghiêm trọng mà hạ lưu phải gánh chịu

Sơ đồ các nhà máy thủy điện tại Quảng Nam

Chính Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cũng đã phải thừa nhận: thủy điện vừa và nhỏ ở miền Trung và Tây nguyên không hiệu quả. 90 nhà máy thủy điện vừa và nhỏ hủy hoại cả ngàn hecta rừng, nhưng chỉ mang lại nguồn điện nhỏ nhoi bằng 2/3 một nhà máy nhiệt điện.

Theo số liệu của ông Vũ Huy Hoàng cung cấp, ở khu vực miền Trung và Tây nguyên có đến 230 dự án thủy điện vừa và nhỏ (công suất dưới 30MW). Trong đó đã có 38 dự án bị thu hồi, 90 dự án đã triển khai. Nghĩa là còn đến 102 dự án chưa bắt tay thực hiện. Và chúng ta thử hình dung: chỉ mới 90 dự án triển khai mà miền Trung nước ta mấy năm nay điêu đứng như thế nào vì lũ lụt, thì khi làm hết cả 102 dự án còn lại sẽ như thế nào? Cũng theo số liệu của ông Vũ Huy Hoàng, tổng công suất của 90 dự án thủy điện vừa và nhỏ đã được thực hiện chỉ đạt 500MW! Trong khi đó, chỉ một nhà máy nhiệt điện tại Cà Mau, tổng công suất đã đạt đến 750MW.

Vẫn biết nhiệt điện không phải là phương án tối ưu hiện nay về mặt môi trường, nhưng nếu đặt bên cạnh các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ thì có lẽ không khó lắm để thấy cái giá phải trả cho bên nào lớn hơn. Bởi theo tính toán của các nhà khoa học đưa ra tại cuộc tọa đàm về lũ lụt ở miền Trung và Tây nguyên diễn ra hồi tháng 11 năm ngoái: “Ðể tạo ra 1MW điện phải lấy đi ít nhất 10ha rừng. Ðể có được 1.000ha làm thủy điện, phải san bằng 1.000-2.000ha đất ở thượng nguồn để làm đường vận chuyển...”. Nếu áp dụng công thức này vào 90 nhà máy thủy điện vừa và nhỏ đã triển khai ở miền Trung và Tây nguyên, chúng ta đã mất cả trăm ngàn hecta rừng! Ở đây, không cần tranh luận rằng những cơn đại hồng thủy vừa qua ở miền Trung có phải do thủy điện xả lũ hay không, mà chỉ cần thấy mất rừng nhiều như thế là tác hại lớn như thế nào cho việc giữ nước, giảm lũ - một điều ai cũng phải nhìn nhận rừng đóng vai trò quan trọng.

Không thể phủ nhận việc đầu tư xây dựng các dự án thuỷ điện vừa và nhỏ đã và sẽ góp phần gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp và ngân sách cho các địa phương có dự án; tạo thêm nhiều việc làm cho lao động địa phương nhưng cũng phải nhận thấy rằng, trong việc phát triển thủy điện vừa và nhỏ thời gian qua đang có lỗ hổng trong công tác quản lý, phân cấp. Tỉnh cấp phép, phê duyệt qui hoạch lại không giám sát đến nơi đến chốn. Chủ đầu tư phó mặc cho đơn vị tư vấn, nhà thầu nên chất lượng dự án thấp. Ðặc biệt, công tác bảo đảm an toàn từ việc điều tiết nước các hồ thủy điện cho đến chất lượng công trình còn đang bỏ ngỏ và rất đáng báo động vì nó liên quan không chỉ đến cuộc sống người dân trong vùng dự án mà còn đến sinh mạng hàng triệu người dân sống ở dưới hạ nguồn thủy điện nếu chẳng may đập thủy điện xảy ra sự cố.

Từ đây đặt ra vấn đề là liệu đã có đủ các điều kiện cần thiết để có thể phê duyệt nhiều các dự án thủy điện trong một thời gian khá ngắn như vậy? Các địa phương đã có đủ nhân lực, đội ngũ kỹ sư chuyên ngành liên quan đến thủy điện chưa? Các cơ quan chuyên môn của Bộ, của Nhà nước đã có đủ thời gian cần thiết để có thể nghiên cứu, khảo sát, thiết kế, tư vấn nhiều dự án thủy điện như vậy? bởi việc xây dựng các công trình thủy điện không hề đơn giản, vừa phải đầu tư lớn vừa phải có thời gian nghiên cứu, xem xét, khảo sát, đánh giá kỹ càng, không chỉ trước mắt mà cả lâu dài, trên nhiều lĩnh vực chuyên sâu có tính tổng quát cao như từ địa chất, thủy văn, địa chấn... đến tác động của môi trường, môi sinh, đến cuộc sống, tính mạng người dân trên cả lưu vực sông... Những băn khoăn đó là có thật.  Mặt khác, công tác quản lý của các cơ quan chức năng liên quan như Công Thương, Kế hoạch - Ðầu tư liệu có lỏng lẻo và khi dư luận rộ lên mới kiểm tra, kiểm soát. Dù rằng năm 2005, Bộ Công Thương đã có quyết định phê duyệt thủy điện vừa và nhỏ trong phạm vi toàn quốc, nhưng cho đến nay, sự phát triển thủy điện đã như không thể kiểm soát được, như tại Lâm Ðồng có tới... 102 dự án, Lào Cai 119... Như vậy, công tác quản lý và phân cấp quản lý đang có vấn đề. Hoặc là sau khi phân cấp, cơ quan quản lý coi như hết trách nhiệm, thiếu kiểm tra, giám sát. Hoặc là có phân cấp nhưng chế tài về công tác quản lý ngành, về công tác kiểm tra, giám sát chưa hoàn thiện.

 Dư luận cũng nêu vấn đề: Việc xây dựng thủy điện tràn lan liệu có gây ra các tác hại như đã từng xảy ra đối với các dự án sân golf, dự án xây dựng các khu đô thị... Ðã từng có dự án sân golf bị lợi dụng, chiếm đất nông nghiệp “biến” thành các khu nghỉ dưỡng, biệt thự cho thuê, mua bán đất dự án. Ðã từng có khu đô thị trở thành món hời trong mua bán nhà cửa, vì kinh doanh mà cắt giảm và “quên” đầu tư xây dựng các công trình công cộng. Việc đầu tư xây dựng thủy điện có tránh được mọi hệ lụy như nói trên không? Ðược biết, làm thủy điện lợi nhuận cao và có giấy phép xây dựng thủy điện đồng nghĩa với việc được “phá” rừng công khai?

Tác giả bài viết: Khánh An

Nguồn tin: báo công luận

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bạn cần đăng nhập thành viên để sử dụng chức năng này

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thời tiết

  • °C

Tỉ giá

 
Tháng
Năm 

Tra theo từ điển:


Tham khảo ý kiến khách hàng

Bạn biết gì về NukeViet 3?

  • Một bộ sourcecode cho web hoàn toàn mới.
  • Mã nguồn mở, sử dụng miễn phí.
  • Sử dụng xHTML, CSS và hỗ trợ Ajax
  • Tất cả các ý kiến trên
  •  
  • Liên kết hợp tác
  •  
  •  
  •  
  •  

Đang truy cậpĐang truy cập : 18


Hôm nayHôm nay : 755

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 28419

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 4165539

  •  
  •  
  •