Kỳ 1: Cơn mộng mị mang tên “thủy điện”

Thứ ba - 31/08/2010 10:12
Kỳ 1: Cơn mộng mị mang tên “thủy điện”

Kỳ 1: Cơn mộng mị mang tên “thủy điện”

Từlâu du khách thập phương đã nghe vàbiết đến Sa Pa nhưmột chốn bồng lai tiên cảnh. Không chỉđẹp như mơ với những thác Bạc, thác Tình yêu, Sa Pa còn cuốn hút lòng người bởi muôn ngàn bậc thang ruộng nối tiếp lên mây. Mới đây, Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Lào Cai đã có chủ trương làm hồ sơ trình UNESCO để thung lũng ruộng bậc thang- Mường Hoa trở thành Di sản thiên nhiên thế giới. Nhưng, đến thăm Sa Pa, không ít du khách cảm thấy lo lắng cho tương lai của thung lũng tiên cảnh này, trước những nguy cơ nhãn tiền.

Sa Pa có 19 nhà máy thủy điện được quy hoạch xây dựng, hiện tại có 5 công trình đang được đào đắp thi công gồm: Séo Choong Hô, Nậm Toóng (cũng gọi là thủy điện Sa Pa), Sử Pán 2, Nậm Củm, Lao Chải. Các công trình còn lại (chưa thi công) đã được UBND tỉnh Lào Cai chủ trương tạm dừng triển khai để rà soát lại. Theo ông Phạm Văn Cương - Phó Giám đốc Sở Công thương Lào Cai, sau khi rà soát, có thể sẽ bỏ đi những công trình nào xét thấy không khả thi và mang lại lợi ích kinh tế thấp.


Tuymới chỉ có 5 thủy điện đi vào thi công, nhưng đã nảy sinh bao phiền lụy mà những công trình này mang lại cho cộng đồng bản địa.


Mường Hoa khắc khoải


Con đường xập xệ dẫn du khách đến xã Bản Hồ- một trong những địa điểm có khu du lịch cộng đồng hấp dẫn khách tham quan thập phương. Uốn vòng theo cung đường, ẩn hiện màu đỏ lựng của đất núi (mà người dân bản địa gọi vui là "thịt của núi") bị phơi bày, bong tróc. Đó là do các doanh nghiệp làm đường lên núi, đặt ống dẫn nước cho các nhà máy thủy điện đang xây dựng ở phía dưới chân. Đây cũng là khu vực vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên Sơn, riêng Thủy điện Séo Choong Hô còn ăn vào một phần vùng lõi của Vườn.


Do sườn núi cao, dốc, nên đất đá khi mở đường thường bị đổ dồn xuống các bờ khe bên cạnh thay vì chuyển xuống dưới, đổ đúng nơi quy định. Và cứ sau mỗi trận mưa, đất cát bị đánh nhão, chảy trượt xuống dưới, tràn vào dòng Mường Hoa thanh tú. Để rồi suối Mường xinh xắn ấy giờ đây đang khắc khoải gượng tồn, khi lòng lô nhô toàn sỏi đá. Bản Hồ là xã có nhiều thủy điệnđang triển khai nhất của huyện Sa Pa, với 3 thủy điện được xây dựng, gồm: Thủy điện Sử Pán 2, Séo Choong Hô và Nậm Toóng. Theo báo cáo của UBND huyện Sa Pa về đánh giá tác động môi trường đối với một số dự án thủy điện trên địa bàn huyện thì cả 3 công trình đang thi công ở xã Bản Hồ đều vi phạm về việc đổ chất thải rắn, gây nguy hại cho môi trường. Cụ thể, với Thủy điện Séo Choong Hô, vi phạm được đưa ra là: "Khu vực đang thi công đặt đường ống áp lực từ tháp điều áp xuống nhà máy chênh lệch độ cao gần 800m, đơn vị đang đào và đổ một khối lượng lớn đất đá lớn khoảng 30.000m3 đất đá xuống 2 bên ta luy âm, có nguy cơ sạt lở một số diện tích rừng và diện tích thảo quả nếu phía dưới có mưa lũ lớn". Với Thủy điện Sử Pán 2, vi phạm được nêu rõ là: "Tại khu vực đầu đập mối, đơn vị thi công nạo vét lòng hồ đã vi phạm đổ một khối lượng lớn đất, đã xuống lòng suối dưới bờ đập khoảng 30.000m3, lấp toàn bộ lòng suối với chiều dài 200m". Hay với thủy điện Nậm Toóng (Thủy điện Sa Pa): "Tại khu vực xây dựng nhà máy,, đơn vị đã đổ một khối lượng lớn đất đá khoảng 8.000m3 xuống lòng suối. Qua đợtthanh tra cuối năm 2009 của Sở Tài nguyên Môi trường yêu cầu đơn vị sau 30/12/2009 phải thực hiện nạo vét toàn bộ đất đá đã đổ xuống lòng suối, nhưng đơn vị vẫn chưa thực hiện".


Mớiđây nhất, ngày 2/7/2010, UBND huyện Sa Pa đã quyết định xử phạt Công ty Công trình Thủyđiện Sa Pa (Thủy điệnNậm Toóng) với số tiền 25 triệu đồng vì hành vi đổ chất thải rắn thông thường (đất, đá) không đúng vị trí bãi thải quy định, gây ô nhiễm môi trường. Đơn vị thi công đã đổ đất đá xuống lòng suối Mường Hoa làm đục dòng nước và gây bồi lắng cản trở dòng chảy. Qua đó cho thấy, việc coi nhẹ các vấn đề an toàn, bảo vệ môi trường ở đây dường như song hành với quá trình thi công, xây dựng.


Tácđộng của những công trình thủy điện đến cuộc sống người dân địa phương là rất rõ ràng. Tại các cuộc họp Hội đồng nhân dân xã Bản Hồ, nhiều cử tri thôn Bản Dền và thôn Hoàng Liên đã kiến nghị, đề nghị HĐND xã Bản Hồ trả lời về việc 2 công trình thủy điện Séo Choong Hô và Sử Pán 2 làm ảnh hưởng đến con suối Mường Hoa, gây nguy hiểm cho người dân sinh sống ở hai bên bờ suối nhưng đến nay, câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ.


Ông Đào Ngọc Khuyến, Phó Ban Quản lý Khu du lịch cộng đồng thôn Bản Dền buồn bã: "Cùng kỳ mấy nắm trước, Bản Hồ đón hơn 2.000 lượt du khách thì qua 6 tháng đầu năm 2010, chỉ có 150 - 160 lượt du khách đến thăm và nghỉ lại qua đêm. Du khách đến thăm ít, nhưng họ nói họ không vui vì đến đây thấy quang cảnh không như mình quảng bá. Khi quảng bá thì nói đẹp lắm, còn khi đến lại thấy các vạt núiđỏ đất, các dòng suối trắng đá thôi, và đường đi đến Bản Hồ rất khó..."


Với những công trình thủy điện lừng lững như thế này, phải chăng người ta coi Sa Pa là nơi dồi dào tiềm năng thủy điện và triệt để khai thác nó, chứ đâu có đối xử với Sa Pa như là một địa danh du lịch "vàng" của Việt Nam!


Suối La Ve và“con đường nguy hiểm”


Không chỉ riêng vấn đề du lịch mà những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống, tính mạng của bà con đã khiến ông Vàng An Vững - Chủ tịch UBND xã Bản Hồ đau đầu: "Mình ở đây, mình lo cho người dân mình, chứ các doanh nghiệp họ chỉ lo cho lợi nhuận của họ. Công trình nào cũng vi phạm về bảo vệ môi trường khi xây dựng, về đổ đất đá tràn xuống suối Mường Hoa". Và cũng chính Chủ tịch Vững là 1 trong 5 người bị tai nạn do lở đất từ trên khe gần thác nước La Ve xuống dòng Mường Hoa hồi tháng 6 vừa qua, trong đó có 2 người bị thương nặng.


Cũng chính là nạn nhân vụ tai nạn nên Chủ tịch Vững đã rất băn khoăn và khuyên ngăn tôi không nên ra thăm khu thác nước nóng La Ve. Ông gọi đường ra thác là "con đường nguy hiểm". Do địa hình có độ dốc cao, nên khi mở đường để đặt các đường ống dẫn nước, các đơn vị thi công đã không vận chuyển đất đi đổ ở nơi khác theo thiết kế mà đổ dạt ngay xuống các khe, vạt núiliền kề. Đến khi mưa xuống, lượng đất đá này bị đánh nhão theo dòng chảy, cứ thế tuôn xuống suối Mường Hoa...Song vì muốn mục sở thị và cũng là mong thụ cảm cái hơi nóng râm ran của làn nước nóng có cái tên rất Tây: La Ve nên tôi quyết tới tận nơi. Cách trụ sở Ủy ban xã Bản Hồ chừng 20 phút đi bộ, qua đoạn đường khấp khểnh dốc, dưới cái ta luy cao ngồn ngộn đỏ lừ có vết nứt toác chạy dài chồm hỗm chực "nuốt" người đi đường, lúc này tôi chợt hiểu vì sao ông chủ tịch xã lại gọi đây là con đường nguy hiểm, và cũng hiểu tại sao cái suối nước nóng La Ve kia vắng khách.


BàVàng Thị Nhính, thôn bản Dền - người kinh doanh dịch vụ tắm nước nóng ở suối La buồn bã mơ về cái thời bản mình chưa có thủy điện: "Mình không thích có cái thủy điện kia đâu, cái thủy điện làm mất ruộng mình, cái đường vào giờ không ai dám đi. Bể tắm này hồi trước thì nhiều khách lên tắm lắm. Nhưng từ đầu năm nay chẳng thấy khách đâu. Buồn lắm"! Rồi bà nén tiếng thở dài vì biết rằng dẫu mình có buồn đến mấy thì những công trình thủy điện kia vẫn lừ lừ "đứng lên", vẫn là những công nhân lao động từ nơi khác, thậm chí là nước khác (Trung Quốc) vào kiếm tiền trên làng bản của bà. Và ác mộng thủy điện với Sa Pa vẫn chưa dứt.


            Kỳ 2: Cán cùn "mũi nhọn"

Tác giả bài viết: Trần Triều Vương

Nguồn tin: Kinh tế và đô thị

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: sa pa

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Tham khảo ý kiến khách hàng

Bạn biết gì về NukeViet 3?

  • Một bộ sourcecode cho web hoàn toàn mới.
  • Mã nguồn mở, sử dụng miễn phí.
  • Sử dụng xHTML, CSS và hỗ trợ Ajax
  • Tất cả các ý kiến trên
  •  
  • Liên kết hợp tác
  •  
  •  
  •  
  •  

Đang truy cậpĐang truy cập : 12


Hôm nayHôm nay : 3418

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 124792

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5945541

  •  
  •  
  •